BİYO ÇEŞİTLİLİK


 

  Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) dünya genelinde gıda   üretiminde azalmanın nedeni  olarak biyoçeşitliliğin azalmasını   gösteriyor. Bu durumu endüstriyel tarımda kullanılan pestisitler, zararlı   kimyasallar, monokültür tarım, iklim değişikliği, tarım alanlarının yok   edilmesi ve betonlaşma gibi unsurlar tetikliyor.  FAO' nun  raporuna   göre tehdit altında olan türler kuşlar, balıklar, mantarlar, bitkiler ve     dünya gıda üretiminin 3/4 üne katkı sunan tozlayıcılar. Sadece arılar ve   diğer tozlayıcı böcekler değil, yarasa ve kuş türleri gibi omurgalı tozlayıcıların da yüzde 17 sinin nesli tükenme tehlikesi altındadır.

 


 

Türkiye'de Tarımsal Üretim



 Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre üretim 2018 yılında yılında bir önceki yıla göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde %5,8 sebzelerde % 2,6 azaldı. Bir önceki yıla göre buğday üretimi % 7 arpa üretimi % 1,4 oranında azaldı. Çavdar üretimi değişim göstermedi. Yulaf üretimi ise % 4 oranında arttı.

 

Önemli baklagillerden yemeklik bakla üretimi % 13.8 kırmızı mercimek, %22,5 yumru bitkilerden patates ise % 5, 2 azaldı. Sebzeler grubunun önemli ürünlerinden pırasa % 21,5, havuçta  12,9, sakız kabakta % 5,6 oranında artış, kuru soğanda %9,4, domateste % 4,7, kavunda % 3,3, oranında düşüş yaşandı.Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım 26 Ekim 2018 tarihli yazısında asıl düşüşün 2019 yılında yaşanacak. Yıldırm'a (2018) göre   birçok çiftçi girdi fiyatlarının yüksekliği göstererek  2019 yılında  üretim yapamayacaklarını söylüyor. Buğday ve arpa ekim zamanı olmasına rağmen birçok çiftçinin ekim yapmaması ve gübre alımlarındaki büyük düşüş bunun göstergelerinden.

 

Biyoçeşitlilik kaybının nedenleri, bize bu kaybı durdurmak için ne yapmamız gerektiğinin yanıtlarını barındırıyor. Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği Koordinasyon Kurulu Üyesi Oya Ayman, "sorun çözümün kendisidir" diyor ve devam ediyor." Biyoçeşitliliği tehdit eden pestisit kullanımında vazgeçilmesini, doğa dostu alternatif uygulama ve yöntemlere başvurulmasını, monokültür tarım yerine kardeş bitkiler, münavebeli ekim gibi permakültür tasarımında kullanılan çeşitliliği destekleyici yöntemlerin benimsenmesi, kuraklığa dayanıklı yerel tohumların ekimi gibi iklim değişikliğine uygun tedbirlerin alınması, tarım alanlarındaki yapılaşmanın engellenmesi gibi önlemler alınabilir. Böyle bir durum karşısında herkesimden insanın elini yaşın altına sokması gerekiyor".

 

Ayman, gündelik yaşamda gıda alışverişinden enerji kullanımına kadar her an yaptığımız seçimlerde tehlike altındaki bitki ve hayvan türlerinin yaşamını sürdürmesine ve tarımsal üretimin artmasına katkı sağlayabileceğimizi söylüyor. Ayman'a göre yerel ekosistemlere ve kültürlere uygun yetiştirme yöntemleri, ürün ve böcekle mücadele sistemleri yaratan, yerel tohumları ekerek ve çoğaltan küçük çiftçiler, yüz yıllardır biyolojik çiftçiliğin en büyük teminatıdır. Gıda üretiminde ortak varlık ve kaynaklar (su, tohum, işçilik geleneksel vb.) özgürce paylaşan ve yöreye özgü balık, kuş ve diğer yaban hayvanlarıyla kendi ihtiyaçları arasında denge kuran, doğal kaynakları özenle koruyan  küçük çiftçilerden alış-veriş yaparak toprağa bağlı yaşamlarını sürdürmelerine katkı sağlayabiliriz.

 

Sistemin merkezinde teknoloji ve yatırım sermayesi değil insan ve doğal varlıklar, başka bir deyişle doğal sermaye duruyor. Bilgiye dayalı yüzlerce yıllık bu sistemler, muhteşem bir gıda çeşitliliğinin ortaya çıkmasını sağladı.Daha da fazlası kültürler gıdaların çeşitliliğine bağlı olarak ortaya çıkıp tanımlandı. Ekim ve hasat dönemlerinde düzenlenen yıllık festivaller ve mevsimlik kutlamaları doğaya dayalı uygulamaların yüzlerce yıl yaşamasını sağladı.Ve şimdi var olan çeşitliliğin devam edebilmesi için bu çeşitliliği destekleyen üretimleri tercih etmemize, iklim değişikliğine ve çevresel kirliliğe yol açmayan doğa dostu alışkanlıkları geliştirmenize bağlı.

 

 


 

Kaynakça:


Worl's Food Under "Severe Threat" From Loss of Biodiversity

Ali Ekber Yıldırım, Tarımsal Üretim Azalıyor

Türkiye İstatistik Kurumu, Bitkisel Üretim İstatistikleri- 2018